Serwis Gospodarczy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego Serwis Gospodarczy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego Serwis Gospodarczy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego
Województwo Śląskie
Katowice, dnia 23 października 2014
 
 
www.silesia-region.pl
  
strona główna serwisu [Alt+A] polski english deutsch french russian

 
 GOSPODARKA

Infrastruktura komunikacyjna

Z wyznaczonych 10 korytarzy transeuropejskiej sieci transportowej – 4 przechodzą przez obszar Polski, a dwa z nich przebiegają przez Województwo Śląskie:

  • korytarz III – Berlin – Wrocław – Katowice – Kraków – Lwów
  • korytarz VI – Gdańsk – Katowice – Żylina

Przez obszar Województwa Śląskiego przebiegają historycznie ukształtowane ważne szlaki kolejowe o kierunku północ-południe i wschód-zachód, z czego trzy linie kolejowe magistralne zaliczane są do międzynarodowej sieci „E” (AGC):

  • E30 Drezno – Zgorzelec – Wrocław – Katowice – Kraków – Medyka – Lwów – Kijów – Moskwa
  • E59 Malmö – Ystad – Świnoujście – Zielona Góra – Wrocław – Racibórz – Chałupki
  • E65 Gdynia – Warszawa – Katowice – Zebrzydowice – Ostrawa – Wiedeń

Województwo Śląskie dysponuje najlepiej rozwiniętą siecią komunikacji miejskiej w kraju, czego dowodzi m.in. ponad 20-procentowy udział w długości wszystkich krajowych linii komunikacyjnych. Istnieją tu 362 km torów tramwajowych (podczas gdy na przykład w województwie mazowieckim 241 km i łódzkim – 207 km).


Transport drogowy

Aglomeracja Górnośląska

Ważnym elementem struktury osiedleńczej Województwa Śląskiego jest Aglomeracja Górnośląska. Stanowi ona zespół miast, w pasie o długości ok. 70 km od Dąbrowy Górniczej do Gliwic, praktycznie stykających się ze sobą, z silną koncentracją działalności gospodarczej, który zajmuje 18% powierzchni województwa (1200 km2). Aglomerację zamieszkuje ok. 60% ludności regionu. Średnia gęstość zaludnienia wynosi tu ponad 1 900 osób/km2. Jest to także duży węzeł komunikacyjny – zarówno ze względu na usytuowanie, jak i na wykonywaną pracę przewozową. Obsługuje nie tylko województwo, ale stanowi również ważny element europejskich sieci komunikacyjnych.

Aglomeracja usytuowana jest na przecięciu dwóch traktów komunikacyjnych o znaczeniu europejskim. Kierunkiem dominującym w aglomeracji jest kierunek wschód-zachód. Na tym kierunku przebiega autostrada A-4 i budowana Drogowa Trasa Średnicowa Katowice-Gliwice. Łączne potoki ruchu na tym kierunku mogą osiągnąć w niedalekiej przyszłości w Katowicach ok. 150 tys. pojazdów na dobę. Obie trasy pełnić będą odmienne funkcje w układzie komunikacyjnym aglomeracji. Podstawową funkcją autostrady jest obsługa ruchu dalekobieżnego, w tym tranzytu. Drogowa Trasa Średnicowa obsługiwać będzie głównie ruch lokalny i w związku z tym posiadać będzie na porównywalnym odcinku 26 węzłów, podczas gdy autostrada ma 6 węzłów.

Drogowa Trasa Średnicowa (DTŚ)

Drogowa Trasa Średnicowa (DTŚ) jest jedną z najważniejszych inwestycji drogowych w Aglomeracji Górnośląskiej. DTŚ przebiegać będzie od Katowic przez Chorzów, Świętochłowice, Rudę Śląską, Zabrze do Gliwic.

DTŚ jest trasą międzymiejską, wg niektórych określeń „autostradą miejską”. Trasa jest jednym z podstawowych elementów koniecznych do wdrożenia zintegrowanego systemu komunikacji zbiorowej aglomeracji – stworzy możliwość uruchomienia prawidłowej organizacji i sterowania ruchem w węzłowej strefie aglomeracji, zapewni odciążenie ulic osiedlowych, dzielnicowych, centrów miast itp. od ruchu bezpośrednio z nimi niezwiązanego, szczególnie ruchu średniego i ciężkiego, będzie również podstawową trasą zapewniającą powiązania międzymiejskie w komunikacji indywidualnej. Jak wyliczyli twórcy DTŚ, jej ukończenie spowoduje skrócenie drogi z Katowic do Gliwic o 26%, skrócenie czasu podróży o 76%, zmniejszenie zużycia paliwa o 47%, zmniejszenie liczby wypadków o 82%, spadek kosztów eksploatacji o 39% i redukcję zanieczyszczenia powietrza o przeszło 50%.

Transport kolejowy

W województwie realizuje się około 50% krajowych przewozów kolejowych. Istotne znaczenie ma znajdujący się w Tarnowskich Górach węzeł kolejowy, który należy do największych w Europie. Szybkie przemieszczanie się pomiędzy Katowicami i Warszawą umożliwia Centralna Magistrala Kolejowa, a pomiędzy Katowicami i Gdynią – Magistrala Portowa, którymi przewożona jest większość towarów z terenu województwa.

Dzięki funkcjonowaniu Centralnej Magistrali Kolejowej, podróż pociągiem Intercity na trasie Katowice – Warszawa trwa zaledwie 2 h i 40 min. Szybkość jazdy oraz duża częstotliwość kursowania pociągów z Katowic do Warszawy oraz z Warszawy do Katowic stanowi znaczne ułatwienie dla biznesmenów, dla których częste wyjazdy służbowe do stolicy są koniecznością.

Długość sieci kolejowej na obszarze województwa wynosi:

  • linie kolejowe normalnotorowe PKP - 1373 km
  • linie przemysłowe - 330 km

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż na terenie województwa – w Sławkowie – kończy się szeroki tor łączący Polskę ze Wschodem, tzw. Linia Hutnicza Szerokotorowa (LHS). Wykorzystując dostęp do normalno- i szerokotorowej linii kolejowej oraz położenie (70 km od południowej, 280 km od wschodniej i 400 km od zachodniej granicy, a także bliskość lotnisk w Katowicach i Krakowie), w Sławkowie planuje się budowę Międzynarodowego Centrum Logistycznego. Projekt ten przewiduje przekształcenie dotychczasowego terminalu – zajmującego się głównie przeładunkiem rud żelaza i paliw płynnych – w nowoczesne centrum logistyczne do obsługi kontenerowego ruchu towarowego pomiędzy Europą a Azją.

Aktualnie większość towarów na tym kierunku jest transportowana drogą morską, a czas ich przewozu z portów azjatyckich do europejskich wynosi około 30 dni. Poprawa przepustowości połączenia kolejowego pozwoli na niemal dwukrotne skrócenie czasu transportu towarów przy tych samych lub nawet niższych kosztach.

Transport lotniczy

Atrakcyjność komunikacyjną województwa w znacznym stopniu podnosi Międzynarodowy Port Lotniczy „Katowice” w Pyrzowicach oraz bliskość dwóch lotnisk międzynarodowych w Balicach (k. Krakowa) i w Ostrawie, w Republice Czeskiej.

Międzynarodowy Port Lotniczy „Katowice” wyróżnia się na tle kraju najmniejszą liczbą „dni nielotnych” dzięki panującym tutaj wyjątkowo dogodnym warunkom meteorologicznym.

MPL „Katowice” za III kwartały 2005 roku przekroczył ponad 1 mln pasażerów, posiada bezpośrednie połączenia międzynarodowe między innymi z Frankfurtem i Düsseldorfem, a za pośrednictwem tych portów praktycznie z całym światem. Notowany jest stały wzrost liczby połączeń, w tym między innymi z Dortmundem, Dublinem, Kolonią, Londynem, Mediolanem, Paryżem i Rzymem. Port lotniczy w Katowicach cechuje szybki wzrost ruchu pasażerskiego.

Ruch lotniczy w MPL „Katowice” – pasażerowie [w tys.]

Źródło: dane uzyskano z MPL „Katowice”

Charakterystyka (segmentacja) ruchu pasażerskiego pokazuje dominację ruchu służbowego i  biznesowego. Około 80% pasażerów przylatujących i odlatujących z MPL „Katowice” podaje jako cel podróży cele służbowe i biznesowe. Za segment stanowiący potencjalne źródło wzrostu ruchu prywatnego należy uznać przeloty czarterowe organizowane dla turystów z rejonu obsługiwanego przez Port.

Ruch lotniczy w MPL „Katowice” – czartery [w tys.]

Źródło: dane uzyskano z MPL „Katowice”

Od 2002 roku Międzynarodowy Port Lotniczy „Katowice” jest pierwszym co do wielkości ruchu cargo portem regionalnym w Polsce.

Na przestrzeni ostatnich 11 lat zanotowano ponaddziesięciokrotny wzrost masy przeładunkowej obsługiwanej w Porcie (z 50 ton w 1994 roku do 5038 ton w roku 2004). Za trzy kwartały 2005 roku przewozy cargo wyniosły 4045 ton.

Udział portów lotniczych w przewozach cargo w 2004 r.

Źródło: dane uzyskano z MPL „Katowice”

Rozwojowi ruchu cargo w MPL „Katowice” towarzyszy rozwój oferty wynajmu powierzchni biurowej i magazynowej. Otwarty w 2002 roku Terminal Cargo III dysponuje 5800 m2 powierzchni magazynowej i 3100 m2 powierzchni biurowej. Powierzchnię biurową wynajmują m.in. Urząd Celny i Straż Graniczna, spółki spedycyjne oraz firmy kurierskie DHL, TNT, UPS, GTL LOT, Cargo Express i C. Hartwig.

Usytuowanie MPL „Katowice” w pobliżu przecięcia się głównych europejskich szlaków transportowych jest jednym z czynników kreujących nie tylko krajowe, ale też międzynarodowe znaczenie Portu.

MPL „Katowice” posiada zdecydowanie lepsze warunki naturalne niż port w Krakowie – nie tylko meteorologiczne (dzięki czemu może przyjmować loty kierowane pierwotnie do innych portów – zwłaszcza Warszawy i Krakowa), ale i terenowe. Te ostatnie (dostępne i tanie tereny pod rozwój lotniska oraz strefa gospodarcza związana z pracą Portu) pozwalają na tańszy i szybszy rozwój Portu.

Łączność

W ostatnich latach w Województwie Śląskim zanotowano istotny postęp w zakresie telefonii przewodowej i komórkowej. W 2003 r. liczba abonentów telefonii przewodowej osiągnęła  poziom blisko 1,5 mln, co oznacza, że na 1000 mieszkańców przypada 316,8 telefonów (w kraju wskaźnik ten wynosi 322,2).

Duże inwestycje poczynione w dziedzinie telekomunikacji spowodowały, że znaczna część sieci telefonicznej obsługiwana jest przez koncerny międzynarodowe. Oprócz klasycznych usług teleinformatycznych w  województwie dostępne są również usługi tzw. sieci inteligentnej, sieci cyfrowej itp.

Rozwojowi nowoczesnych technik teleinformatycznych towarzyszy szybki wzrost liczby użytkowników sieci Internet. W regionie zamieszkuje 11% wszystkich użytkowników Internetu w kraju. Województwo Śląskie należy do krajowych liderów pod względem liczby gmin posiadających własne serwisy internetowe. W 2003 roku (w porównaniu do 2001 roku) wskaźnik ten wzrósł o 15 punktów procentowych i wyniósł 81%, co dało regionowi 3 miejsce w kraju.

Infrastruktura komunalna

W działaniach zmierzających do poprawy warunków życia ludności ważne miejsce zajmuje gospodarka komunalna. W roku 2003 gęstość sieci wodociągowej w Województwie Śląskim wynosiła 142,8 km/100 km2 i była prawie dwukrotnie wyższa od średniej krajowej (74,3 km/100 km2), a gęstość sieci kanalizacyjnej w regionie (57,4 km/100 km2)  przewyższa wskaźnik ogólnopolski 2,6 raza. Pod względem gęstości sieci wodociągowej i kanalizacyjnej województwo zajmuje pierwsze miejsce w Polsce. Wskaźnik gęstości sieci gazowej (112,6 km/100 km2) jest prawie 3,5-krotnie wyższy niż w kraju i plasuje województwo na drugim miejscu.

Na koniec 2003 roku  w regionie czynnych było 214 oczyszczalni komunalnych (o  przepustowości 974 412 m3/dobę), co stanowiło 7,8% wszystkich tego typu oczyszczalni w Polsce.

Wszystkie miasta regionu wyposażone są w sieć wodociągową i kanalizacyjną, 62 - w sieć gazową, a 66 obsługiwanych jest przez oczyszczalnie ścieków.

Przejścia graniczne

Na terenie Województwa Śląskiego znajduje się  46 przejść granicznych: 32 z Republiką Czeską (w tym 29 drogowych – z tego 6 obsługujących ruch towarowy oraz 3 kolejowe) i 14 z Republiką Słowacką  (w tym 13 drogowych – z tego 4 obsługujące ruch towarowy oraz 1 kolejowe) oraz jedno w Międzynarodowym Porcie Lotniczym „Katowice”.



Kontakt  
© Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.